Wzorzec
Kraj Pochodzenia: Belgia
Data publikacji wzorca oryginalnego: 13.03.2001
Użytkowość:Pierwotnie
pies pasterski, obecnie pies pracujący (obronny, stróżujący, tropiący) w
swoim przeznaczeniu pies służbowy, jak również doskonały pies rodzinny
Klasyfikacja FCI: Grupa I, Psy Pasterskie (z wyjątkiem szwajcarskich psów pasterskich)
Sekcja I: Psy pasterskie i zaganiające podlegające próbom pracy
Krótki rys historyczny
W
Belgii, pod koniec XIX w, było wiele psów pasterskich, które
prezentowały różny typ i krańcowo różnorodną sierść. Aby do tego stanu
rzeczy wprowadzić trochę porządku, entuzjaści hodowli psów zaczęli się
grupować i w celu ujednolicenia rasy zwrócili się w tej sprawie do A.
Reula profesora na Wyższej Szkole Weterynaryjnej w Cureghem, którego
można uważać za pioniera i założyciela rasy.
Rasa oficjalnie powstała
w latach 1891-1897. Klub Owczarka Belgijskiego został utworzony 29
września 1891 w Brukseli. W tym samym roku profesor A.Reul zgromadził w
Curegheme 117 psów, co umożliwiło spis i wybór najlepszych egzemplarzy.
Następne lata to skuteczne selekcja, często hodowla w bliskim
pokrewieństwie kilku egzemplarzy.
3 kwietnia 1892 roku Klub Owczarka
Belgijskiego opracował dokładny standard rasy. Zakładał on że jest to
jedna rasa z trzema typami sierści. Jednocześnie mówiono wtedy, że
owczarek belgijski jest psem prostych ludzi i dlatego rasa ta nie
posiada odpowiedniej renomy. W rezultacie dopiero w 1901 pierwsze
owczarki belgijskie zostały zarejestrowane w Księdze Rodowodów
Królewskiego Towarzystwa im. Św Huberta (L.O.S.H)
W ciągu kolejnych
lat, najbardziej aktywni entuzjaści rasy rozpoczęli z wielką
determinacją działania mające na celu unifikację typu oraz korektę wad.
Można powiedzieć, że do 1910 roku typ oraz temperament owczarka
belgijskiego został ustalony.
W czasie całej historii rasy
zagadnienia różniących się od akceptowanych odmian i kolorów, było
przedmiotem gorących dyskusji. Z drugiej strony kwestie takie jak:
morfologia, temperament czy przydatność do pracy nigdy nie powodowały
nieporozumień
WYGLĄD OGÓLNY
Owczarek
Belgijski jest psem o średnich liniach, harmonijnych proporcjach,
kombinacji siły i elegancji, średniego rozmiaru, suchym i silnym
umięśnieniu, tworzący kwadrat, rustykalny, przyzwyczajony do przebywania
na zewnątrz, wytrzymały na zmienne warunki atmosferyczne tak częste w
belgijskim klimacie.
Dzięki harmonii budowy i wysoko noszonej głowie,
owczarek belgijski sprawia wrażenie elegancji i siły, która jest
dziedzictwem najlepszych przedstawicieli psów pracujacych. Owczarek
Belgijskie jest oceniany w naturalnej postawie, bez ustawiania i
przytrzymywania
Proporcje
Sylwetka owczarka belgijskiego powinna zamykać się w kwadracie
Klatka piersiowa powinna sięgać łokcia.
Długość kufy jest równa lub niewiele dłuższa niż połowa długości głowy
Zachowanie i temperament
Owczarek
Belgijski jest czujnym i aktywnym psem, tryskającym energią, zawsze
gotowy do działania. Ponieważ ma wrodzoną doskonałą zdolność do
strzeżenia stada, to jest również doskonałym stróżem posiadłości. Jest
nieustępliwym i zapalonym obrońcą swojego Pana.
Pies ten łączy
wszystkie cechy, niezbędne u owczarka, stróża, obrońcy i psa
policyjnego. Jego żywy temperament, czujność i opanowanie, bez śladu
lęku czy agresji., powinny być widoczne w postawie i czujnym, dumnym
wyrazie błyszczących oczu. Przy ocenie tej rasy te cechy temperamentu
powinny być zawsze brane pod uwagę
Głowa
Wysoko
noszona, nie przesadnie długa o prostych liniach, dobrze modelowana i
sucha. Mózgoczaszka i kufa są jednakowej długości, dopuszczalna co
najwyżej nieznacznie dłuższa kufa, co daje ostatecznie doskonały wyraz.
Czaszka (mózgoczaszka)
Średniej
długości, proporcjonalna w stosunku do głowy, czoło bardziej płaskie
niż zaokrąglone.Bruzda czołowa niezbyt dobrze zaznaczona. Z profilu
linia czoła jest równoległa do hipotetycznej linii będącej przedłużeniem
linii grzbietu kufy. Guz potyliczna słabo rozwinięty, łuki brwiowe i
łuk jarzmowy słabo wyrażone
Stop- umiarkowany
Część Twarzowa
Nos- czarny
Kufa
Średniej
długości i dobrze modelowana pod oczami, stopniowo zwężająca się w
kierunku nosa, sprawia wrażenie wydłużonego klina, grzbiet kufy prosty,
równoległy z przedłużeniem linii czoła, kufa dobrze rozdzielona, co
oznacza że kiedy jest otwarta, kąciki warg są mocno podciągnięte do
tyłu, pysk jest rozdzielony (jakby były dwie części osobno)
Wargi
Cienkie, dobrze przylegające, silnie pigmentowane
Szczęka/Zęby
Silne
białe zęby, regularne i mocno osadzone w dobrze rozwiniętej szczęce.
Zgryz nożycowy. Zgryz cęgowy, który był preferowany u psów pasterskich,
jest tolerowany. Kompletne uzębienie, odpowiadające wzorowi zębowemu,
brak dwóch przedtrzonowców (2 x P1) jest dopuszczalny, brak 3-go
trzonowca (M3) także nie należy brać pod uwagę.
Policzki
Suche i płaskie, ale umięśnione
Oczy
Średniej
wielkości,ani wypukłe ani zapadnięte,lekko migdałowatego
kształtu,sko�ne ustawione,bršzowego koloru,preferowane ciemne, powieki
czarne, wyraz oczu bezpośredni,żywy,inteligentny i badawczy.
Uszy
Raczej
małe, wysoko osadzone,wyraśnie trójkątnego kształtu, u podstawy
zaokrąglone, koniec ucha spiczasty, sztywne,noszone prosto i pionowo,
kiedy pies jest czymś zainteresowany.
Szyja
Dobrze
osadzona, lekko wydłużona, raczej wzniesiona, dobrze umięśniona,
stopniowo rozszerzająca się w kierunku łopatek, bez podgardla, kark
lekko łukowaty
Tułów
Silny
i mocny, ale niezbyt ciężki, długość od stawu barkowego do guza
siedzeniowego(biodrowego) jest w przybliżeniu równa wysokości w kłębie
Linia Górna linia grzbietu i lędźwi prosta.
Kłąb-zaznaczony
Grzbiet prosty, krótki i dobrze umięśniony
Lędźwie mocne, krótkie, ale wystarczająco szerokie, dobrze umięśnione
Zad
Dobrze umięśniony, tylko bardzo nieznacznie opadajšcy, wystarczajšco szeroki, ale nie nadmiernie
Klatka piersiowa
Niezbyt
szeroka, lecz głęboka, żebra zaokršglone w ich górnej części, patrzšc
od frontu przedpiersie nie jest ani przesadnie szerokie ani wšskie.
Dolna linia
Rozpoczyna
się od klatki piersiowej i wznosi się łagodnie w harmonijnej krzywej w
kierunku brzucha, nie jest ani opadajšca ani podkasana, ale nieznacznie
wznosi się i jest umiarkowanie rozwinięta
Ogon
Dobrze
osadzony, mocny u nasady, średniej długości sięgajšcy co najmniej do
stawu skokowego, ale preferowany dłuższy. W spoczynku opuszczony z
lekkim fajką na wysokości stawu skokowego. W ruchu bardziej uniesiony,
chociaż nie może przekraczać linii grzbietu, zagięty do tyłu koniuszek
jest dobrze akcentowany, ale nie zakręcony ani zdeformowany
Kończyny
Kończyny Przednie
Wygląd ogólny
Kości
mocne, ale nie ciężkie, umięśnienie mocne i suche. Oglądane ze
wszystkich stron proste, oglądane z przodu idealnie równoległe.
Łopatka
Długa
i skośnie ustawiona, dobrze umięśniona, razem z kością ramienną tworzy
wystarczające ustawienie, którego idealny kąt wynosi 110-115 stopni.
Ramię
Długie, wystarczająco skośnie ustawione.
Łokcie
Mocne ani zbyt odstawione na zewnątrz ani podstawione pod tułowiem
Przedramię - długie i proste
Nadgarstek - bardzo mocny i suchy
Śródręcze- mocne i krótkie, prostopadłe w stosunku do ziemi na ile to możliwe tylko lekko nachylone do przodu.
Przednia łapa
Okrągła, kocia łapa, palce wysklepione i zwarte, opuszki grube i elastyczne, pazury ciemne i mocne.
Kończyny Tylne
Wygląd ogólny
Silne, ale nie ciężkie, oglądane z boku ustawione pionowo do podłoża zaś oglądane z tyłu idealnie równoległe.
Udo -średniej długości szerokie i silnie umięśnione
Kolano- w linii pionowej poprowadzonej od miednicy, staw kolanowy normalnie kątowany
Podudzie- Średniej długości, szerokie i umięśnione
Staw skokowy- niski, mocny i umięśniony, średnio kątowany
Śródstopie- mocne i krótkie, wilcze pazury niepożądane
Stopa- może być lekko owalna, palce wysklepione, opuszki grube i elastyczne, pazury ciemne i mocne
Ruch
Żywy
i swobodny w każdym tempie, owczarek belgijski jest dobrym galoperem,
lecz naturalny ruch dla niego to stęp a zwłaszcza kłus. W czasie ruchu
kończyny są równoległe. Przy dużej szybkości stopy zbliżają się do
średniej linii ciała, przy kłusie wykrok ma średni zasięg, ruch jest
równy i swobodny z dobrym wykrokiem tylnych kończyn. Górna linia
pozostaje niezmieniona i dobrze napięta, przednie kończyny nie są
unoszone za wysoko. Kiedy patrzy się na owczarka belgijskiego w ruchu
wydaje się ,ze jest on nie do zmęczenia. Szybki, żywy i sprężysty a
także zdolny do nagłych zmian kierunku przy pełnej szybkości. Z powodu
swojego żywego temperamentu i chęci pilnowania i strzeżenia ma wyraźną
tendencję do poruszania się po okręgu.
Skóra
Elastyczna napięta na całym ciele, powieki i wargi dobrze pigmentowane
Sierść i jej odmiany
To
właśnie sierść, jej długość, struktura, wygląd i kolor jest u owczarków
belgijskich głównym kryterium podziału w obrębie rasy na poszczególne
odmiany: Groenendael,Tervueren, Malinois, Laekenois
Te cztery odmiany są sędziowane oddzielnie i mogą uzyskać CACIB,CAC oraz rezerwowe tytuły.
Charakterystyka sierści
W
każdej odmianie sierść musi być gęsta, zwarta o dobrej strukturze,
tworząca wraz z wełnistym podszerstkiem doskonałą warstwę ochronną.
A. Odmiana długowłosa
Włos
krótki na głowie, zewnętrznej stronie uszu i na dolnych częściach
kończyn, z wyjątkiem tylnej krawędzi przedramienia pokrytej od łokcia do
nadgarstka długim włosem zwanym frędzlami
Włos długi i gładki na
pozostałych częściach ciała, dłuższy i bardziej obfity na szyi i
przedpiersiu gdzie tworzy kryzę i „żabot”. Wewnętrzna strona uszu jest
chroniona stojącym włosem. Od nasady ucha włos jest nastroszony i nadaje
kształt głowie.
Pośladki obrośnięte bardzo gęstym włosem tworząca tzw. „portki”. Ogon ma włos długi i obfity tworzący kitę.
Odmiany o długim włosie to: groenendael i tervueren
B. Odmiana krótkowłosa
Włos
bardzo krótki na głowie, zewnętrznej stronie uszu i w dolnych częściach
kończyn. Sierść krótka na pozostałych częściach ciała, bardziej obfita
na ogonie i wokół szyi, gdzie tworzy kryzę począwszy od podstawy uszu
rozciągając się na podgardle. Dodatkowo na zadzie z tyłu włos jest
stojący i dłuższy. Ogon jest mocno owłosiony ale sierść nie tworzy
„kłosa”.
Krótką sierść posiada malinois
C. Odmiana szorstkowłosa
To
co przede wszystkim charakteryzuje szorstką sierść to szorstkość i
suchość włosa, który jest dodatkowo zmierzwiony. Na wszystkich częściach
ciała długość sierści w przybliżeniu wynosi 6 cm, Krótsza jedynie na
grzbiecie kufy , na czole i na kończynach. Sierść wokół oczu ani ta na
pysku nie powinna być na tyle obfite aby maskować budowę głowy. Jednakże
obowiązkowe jest owłosienie kufy. Ogon nie powinien tworzyć pióra.
Szorstką sierść posiada: Laekenois
Kolor
Maska
U
tervuerena i malinois musi być bardzo wyraźna, tak aby przykrywała
dolne i górne wargi, kąciki warg i powieki jedną czarną strefę. Określa
ją dokładnie 6 punktów pigmentacyjnych i są to:
- dwoje uszu
- dwie powieki
- dwie wargi:górna i dolna
Wszystkie wymienione punkty muszą być czarne
Czarny nalot (charbonne)
U
tervuerena i malinois czarny nalot wyraźny, czarne końce włosów tworzą
narzutkę na maści jest podstawowej. Te przyczernienie są rozmieszczone
równomiernie nie mogą występować w postaci plam ani pręg. U Laekenois
ten czarny nalot jest wyrażony w mniejszym stopniu.
Groenendael tylko jednolicie czarny
Tervueren-
tylko z maską, płowy z czarnym nalotem lub szary z czarnym nalotem, ale
płowy z narzutką jest preferowany. Kolor płowy musi być intensywny ani
jasny ani wyblakły. Wszystkie psy, których kolor jest inny niż płowy z
czarnym nalotem albo nie odpowiada pożądanej intensywności nie mogą być
uważane za osobniki wybitne.
Malinois- tylko płowy z czarną maską i czarnym nalotem
Laekenois- tylko płowy ze śladowym czarnym nalotem przeważnie na kufie i ogonie
U wszystkich odmian tolerowane małe białe znaczenia na palcach i przedpiersiu
Wielkość, waga, wymiary
Wysokość w kłębie
· 62 cm dla psów
· 58 cm dla suk
Tolerancja 2 cm w dół i 4 cm w górę
Waga
· Psy około 25-30 kg
· Suki około 20-25 kg
Przykładowe średnie wymiary owczarka belgijskiego samca o wysokości w kłębie 62 cm
· Długość ciała 62 cm
· Długość głowy 25 cm
· Długość kufy 12,5-13 cm
Wady (Niedoskonałości)
Jakiekolwiek odstępstwa od powyższego wzorca powinny być traktowane jako wada, w stopniu dokładnie proporcjonalnym do jego nasilenia.
Wygląd ogólny
Ociężały, brak elegancji za lekki lub za wiotki dłuższy niż wyższy, prostokątny format.
Głowa
Ciężka, zbyt mocna, nierównoległe linie, niedostatecznie modelowana albo sucha, czoło zbyt okrągłe, stop albo zbyt wyraźny, albo słabo zaznaczony, kufa zbyt krótka albo spiczasta, wypukły grzbiet nosa, łuki brwiowe lub łuki jarzmowe zbyt mocno zaznaczone
Nos, wargi i powieki- Ślady depigmentacji.
Zęby- nierówno rozmieszczone siekacze. Duże wady:
· Brak 1 siekacza
· Bark 1 przedtrzonowca (1xP2)
· Brak 1 przedtrzonowca nr 3(1x P3)
Oczy- jasne, okrągłe
Uszy- duże, za długie, zbyt szerokie u nasady, nisko osadzone, ustawione zbieżnie lub rozbieżnie
Szyja- wiotka, krótka i głęboko osadzona
Tułów- za długi, klatka piersiowa zbyt szeroka (beczkowata)
Kłąb- słabo zaznaczony
Górna linia- grzbiet i/ lub lędźwie długie , karpiowata lub łękowata
Zad- zbyt opadający, przebudowany
Dolna linia- zbyt mocno głęboka lub płytka lub, zbyt mocno zaznaczony brzuch
Ogon- zbyt nisko osadzony, noszony za wysoko, formujący koło lub skręcony w jedną ze stron
Kończyny - kościec zbyt lekki lub zbyt ciężki, zła postawa z profilu (np. miękkie śródręcze lub słabe nadgarstki) z przodu łapy zbieżne lub iksowate, luźne łokcie, z tyłu kończyny zbieżne, rozbieżne albo beczkowate, , ogólnie za małe lub za duże kątowanie
Łapy- płaskie
Ruch- chód związany (wąski) zbyt krótki wykrok, mało przestrzenny, luźny grzbiet w czasie ruchu, wysoka akcja przodu.
Sierść
U wszystkim odmian wadą jest bark podszerstka
Groenendael i Tervueren- wełnista, falista lub kędzierzawa, sierść niedostatecznie długa
Malinois- włos pół długi w miejscach gdzie powinien być krótki, gładka, dłuższy włos rozsiany w krótkiej sierści, sierść pofalowana
Laekenois- włos zbyt długi, jedwabisty, falowany, kędzierzawy lub krótki, delikatny włos rozsiany w pękach szorstkiej sierści, włos zbyt długi wokół oczu i na brodzie, ogon w postaci „wiechy”
Kolor
Dla wszystkich czterech odmian białe znaczenia na piersi formujące krawat, białe znaczenie na łapach powyżej palców
Groenendael- rudy nalot na sierści, szare portki
Tervueren- szary
Tervueren i Malinois- pręgowany, niedostatecznie ciepły kolor, niedostatek lub nadmiar czarnego nalotu lub narzutka rozłożona w postaci plam, niedostateczna maska
Tervueren,Malinois i Laekenois- zbyt jasny płowy, podstawowa barwa bardzo niewyraźna (inaczej nazywana wypraną) jest uważana za poważną niedoskonałość
Charakter
Niedostatecznie pewny (ufny) lub zbyt nerwowy
WADY DYSKWALIFIKUJĄCE
Charakter- agresywny lub bojaźliwy
Wygląd ogólny: bark prawidłowego typu
Zęby: przodozgryz nawet z zachowaniem kontaktu, tyłozgryz, zgryz naprzemienny
Braki:
· Jednego kła (1xC1)
· Łamaczy górnego (1 x P4) i dolnego trzonowca (1x M1)
· Trzonowców (1x M1 lub 1 x M2 razem z M3)
· Przedtrzonowca 3 (1 x P3) plus jeszcze jednego zęba
· Bark razem trzech zębów z wyjątkiem P1 lub większej ilości
Nos, wargi, powieki- silna depigmentacja
Uszy- wiszące lub sztucznie postawione
Ogon- całkowity bark lub skrócony od urodzenia albo na skutek kopiowania. Noszony zbyt wysoko w formie kolistej lub zakręconej
Sierść- brak podszerstka
Kolor- wszystkie kolory, które nie zostały opisane przy poszczególnych odmianach, zbyt duże białe znaczenia rozsiane na przedpiersiu, zwłaszcza wchodzące na szyję i na kark, białe znaczenia na łapach obejmujące więcej niż połowę śródręcza lub śródstopia, tworzące skarpetki, brak maski, kolor kufy jaśniejszy niż reszta umaszczenia u Tervuerena i Malinois
Wielkość- nie odpowiadająca ustalonym limitom
Uwaga
Samce muszą posiadać dwa normalnie rozwinięte jądra znajdujące się w mosznie
Krzyżowanie pomiędzy odmianami
Krzyżowanie pomiędzy odmianami jest zabronione jedynie w wyjątkowych przypadkach może na to pozwolić kompetentna narodowa komisja
(tekst uzgodniony w Paryżu w 1974r)
Konsultacja: Mirosław Redlicki